Eskibedir Yakma Tesisine Kurumlardan Kritik Uyarılar: TPAO Uygun Görmedi, 1/25.000’lik Plan “Kurulamaz” 

CHP Vize ilçesi İl Genel Meclis üyesi Alev Bayrak Eskibedir köyünde kurulması planlanan tehlikeli ve tehlikesiz atık yakma tesisi ile önemli açıklamalarda bulundu.

CHP’li Kırklareli İl Genel Meclisi Üyesi ve Çevre ve Sağlık Komisyonu Başkanı Alev Bayrak Özkan’ın Meclise sunduğu raporda; TPAO’nun açık olumsuz görüşü, DSİ’nin taşkın ve yeraltı suyu uyarıları, İl Sağlık Müdürlüğünün dioksin, furan ve ağır metal risklerine ilişkin değerlendirmeleri ile Kırklareli 1/25.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı’nın yasaklayıcı hükmü öne çıktı.
Kırklareli İl Genel Meclisinin 6 Ağustos 2026 tarihli toplantısında, Lüleburgaz’ın Eskibedir köyünde kurulması planlanan tehlikeli ve tehlikesiz atık yakma tesisine ilişkin Çevre ve Sağlık Komisyonu raporu Meclise sunuldu.
CHP’li İl Genel Meclisi Üyesi ve Çevre ve Sağlık Komisyonu Başkanı Alev Bayrak Özkan tarafından okunan raporda, ilgili kamu kurumlarından gelen yeni görüşler birlikte değerlendirildi. Projenin endüstriyel güvenlik, su kaynakları, halk sağlığı ve imar planları açısından taşıdığı risklere dikkat çekildi.

TPAO projeyi uygun görmedi

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının Komisyona gönderdiği görüşte, proje alanına bitişik konumda faal Kepirtepe-6 doğal gaz üretim kuyusunun bulunduğu ve kuyudan yaklaşık 8 bin metreküp/gün doğal gaz çıkarıldığı bildirildi.TPAO; planlanan yakma/gazlaştırma tesisinin yangın, patlama, gaz sızıntısı ve termal riskler barındırdığını, ayrıca Türk Petrol Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin EK-50’sinde bulunan emniyet mesafelerine uymadığını belirtti.
TPAO’nun yazısındaki sonuç cümlesi ise oldukça net: “Ortaklığımız açısından uygun görülmemektedir.”Komisyon, faal doğal gaz üretim kuyusunun hemen yanında tehlikeli ve tehlikesiz atıkların yüksek sıcaklıkta işleneceği bir tesis kurulmasının ciddi bir endüstriyel güvenlik riski oluşturabileceğine dikkat çekti.

DSİ’den taşkın ve yeraltı suyu uyarısı

DSİ 11. Bölge Müdürlüğü, proje alanında taşkın yönünden görüş verilebilmesi için sahadaki dere ve su yollarını kapsayacak şekilde bir ve iki boyutlu hidrolik modelleme yapılmasını, Taşkın Yayılım ve Derinlik Haritası hazırlanmasını ve Hidrolik Etüt Raporunun DSİ’ye sunulmasını istedi. DSİ ayrıca proje alanının, yeraltı suyu tahsisine kapalı 1-3 Lüleburgaz alt havzası içerisinde bulunduğunu bildirdi. Bu alanda yeraltı suyu kullanım amaçlı yeni kuyu açılmasına ve mevcut kullanma belgeli kuyulardan çekilecek su miktarının artırılmasına izin verilmediği belirtildi.Komisyon, taşkın ve yeraltı suyuna ilişkin bu teknik konular açıklığa kavuşturulmadan projenin çevresel etkilerinin eksiksiz değerlendirilemeyeceği görüşüne vardı.

Sağlık Müdürlüğünden dioksin, furan ve ağır metal uyarısı

Kırklareli İl Sağlık Müdürlüğünün görüşünde ise tesisten kaynaklanabilecek hava kirleticileri ve halk sağlığı risklerine dikkat çekildi.
Müdürlük; NOx, CO, toplam toz, TOC, HCl, HF, SO₂, ağır metaller, poliaromatik hidrokarbonlar, dioksinler ve furanlar başta olmak üzere oluşabilecek kirleticilerin değerlendirilmesini istedi.Tesiste uygulanacak işlemlerin son teknolojiye uygun olması, hava yayılım modellemelerinin yapılması, emisyonların 7 gün 24 saat sürekli izleme sistemiyle takip edilmesi, sonuçların kamuoyuna açık biçimde paylaşılması ve limit aşımı durumunda yakmanın derhal durdurulması gerektiği belirtildi.
İl Sağlık Müdürlüğü ayrıca tesisin yaratabileceği diğer etkilerin üniversiteler tarafından yürütülecek teknik araştırma ve incelemelerle ayrıntılı olarak değerlendirilmesini istedi.
1/25.000’lik planda açık hüküm: “Kurulamaz”Kırklareli İl Özel İdaresi İmar ve Kentsel İyileştirme Müdürlüğünden Komisyona gönderilen 1/25.000 ölçekli Kırklareli İl Çevre Düzeni Planı hükümleri ise projenin planlama açısından durumunu daha da önemli hale getirdi. Planın 2.62’nci maddesinde açıkça şu hüküm bulunuyor:
“Planlama alanı bütünü içerisinde (Kırklareli il sınırları dahilinde) tehlikeli atık bertaraf ve yakma tesisi kurulamaz.”
Komisyon, tehlikeli atıkların da işleneceği Eskibedir’deki projenin bu açık plan hükmü karşısında değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Raporda ayrıca 111 ada 2 numaralı parselin alt ölçekli planda “Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Dayalı Üretim Tesis Alanı (RES)” olarak gösterildiği; RES amacıyla oluşturulmuş bir plan kararının atık yakma tesisine verilmiş bir uygunluk kararı olarak değerlendirilemeyeceği belirtildi.
Meteoroloji görüşü gelmedi: Lüleburgaz verileri özellikle istendi
ÇED Başvuru Dosyasında meteorolojik değerlendirmelerde Kırklareli Meteoroloji İstasyonu verilerinin kullanıldığı görülüyor. Bununla birlikte dosyada, nihai ÇED Raporu hazırlanırken proje alanını meteorolojik açıdan en iyi temsil eden istasyonun belirlenerek değerlendirmenin buna göre ayrıntılandırılması öngörülüyor.
Çevre ve Sağlık Komisyonu da bu nedenle, proje alanına daha yakın olan Lüleburgaz’a ilişkin meteorolojik verilerin değerlendirilmesini istedi.
Özellikle tesiste daha önce meydana gelen yangınların yaşandığı günlerdeki rüzgâr yönü, rüzgâr hızı, atmosferik koşullar ve hava kirliliğinin değerlendirilmesine esas olabilecek veriler talep edildi. Ancak Meteorolojiden istenen bilgiler, komisyon raporunun hazırlandığı tarihe kadar ulaşmadı.
Komisyon, baca gazları ve olası kirleticilerin hangi yönde ve ne ölçüde taşınacağının sağlıklı biçimde ortaya konulabilmesi için proje sahasına en yakın ve sahayı gerçekten temsil eden meteoroloji istasyonunun verilerinin esas alınması gerektiğine dikkat çekti. Bu nedenle nihai ÇED Raporunda kullanılacak meteorolojik veri setinin hangi istasyondan alınacağının ve Lüleburgaz verilerinin değerlendirmeye nasıl dahil edileceğinin açıklığa kavuşturulması gerektiği belirtildi.

İl Genel Meclisi tesisi 2021’de de reddetmişti

Komisyon, İl Genel Meclisi arşivindeki geçmiş İmar ve Bayındırlık Komisyonu raporları ile Meclis kararlarını da inceledi.
Aynı parsellerde atık yakma tesisi kurulmasına yönelik planlama talebinin Kırklareli İl Genel Meclisinin 6 Ağustos 2021 tarihli ve 163 sayılı kararıyla oy birliğiyle reddedildiği hatırlatıldı.Daha sonra alınan 25 Kasım 2021 tarihli ve 267 sayılı kararın ise yalnızca tek türbinlik rüzgâr enerji santraline ilişkin olduğu belirtildi.
Komisyon, RES amacıyla alınmış bu kararın, daha önce reddedilen atık yakma tesisine verilmiş bir imar, yer seçimi veya uygunluk kararı olarak yorumlanamayacağını kaydetti.

Komisyon: Mevcut yeri ve mevcut ÇED dosyasıyla uygun değil

Çevre ve Sağlık Komisyonu; 1/25.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı’nın “tehlikeli atık bertaraf ve yakma tesisi kurulamaz” şeklindeki açık hükmünü, TPAO’nun olumsuz görüşünü, DSİ’nin taşkın ve yeraltı suyu konusundaki tespitlerini, İl Sağlık Müdürlüğünün halk sağlığına ilişkin uyarılarını ve Meteorolojiden talep edilen verilerin henüz ulaşmamış olmasını birlikte değerlendirdi.
Raporda, planlanan projenin mevcut yeri, mevcut ÇED dosyası ve mevcut teknik koşullarıyla çevre, halk sağlığı, tarım, su kaynakları, endüstriyel güvenlik, planlama ilkeleri ve kamu yararı açısından uygun olmadığı kanaatine varıldığı belirtildi.
Komisyon ayrıca raporun ve İl Genel Meclisi kararının Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına, ÇED İzin ve Denetim Genel Müdürlüğüne, Kırklareli Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne ve ÇED sürecinde görev alan kurumlara gönderilerek resmî ÇED dosyasına eklenmesini istedi.